De wanmolen was een belangrijk hulpmiddel in de landbouw. Met dit apparaat werden graankorrels gescheiden van het kaf en andere rommel. In het Fries werd de wanmolen ook wel wine genoemd. Wie het woord hoort, denkt al snel aan een molen waarin het graan stap voor stap wordt schoongemaakt. Het is een mooi voorbeeld van hoe mensen slimme oplossingen bedachten om hun werk sneller en beter te doen.
De wanmolen werd in Europa vanaf de zeventiende eeuw gebruikt, maar het idee erachter is veel ouder. In China bestonden al eerder vergelijkbare apparaten. De eerste wanmolens werkten met een schoepenrad dat met de hand werd rondgedraaid. Dat schoepenrad zorgde voor een luchtstroom. Het lichte kaf werd weggeblazen, terwijl het zwaardere graan langzaam naar beneden viel.
Later werd de wanmolen steeds verder verbeterd. Er kwamen zeven in die bewogen, zodat ook onkruidzaden uit het graan werden gehaald. In het begin werden die zeven aangedreven door een houten klopper, later door een as met nokken. Ook werd er een systeem van grote en kleine tandwielen toegevoegd, waardoor het schoepenrad sneller kon draaien en het werk beter ging.
Voordat de wanmolen bestond, gebruikte men een wan om koren en kaf te scheiden. Dat was zwaar en tijdrovend werk. De moderne maaidorser, die oogsten en dorsen in één keer doet, is eigenlijk een verre opvolger van deze eenvoudige manier van werken.
De wanmolen aan het begin van de Sielânsreed roept herinneringen op aan vroeger. Op het erf van de boerderij van Klaas Jabiks de Boer werd gedorst. Dat was een drukke gebeurtenis waarbij veel mensen hielpen. Douwe Melles de Boer staat er met zijn baard naast Johannes Rienstra en Jochum Smink. Op de achtergrond werkt Gerke Jabiks de Boer met een schep, en op de voorgrond is de jonge Willem Yska te zien.
Het geheel speelt zich af op de open Boerenstreek, met de eendekooi op de achtergrond. Het is een beeld uit een tijd waarin hard werken op het land en samen helpen vanzelfsprekend waren
